Энэ мэдээллийг орчуулахаар болсон учир нь

이 글을 번역하게 된 계기

Саяхан магистрын хичээл дээр судалгааны ажлыг бичихийн тулд өөрийн хүндэтгэдэг И Пёнрэ багшийн нэг эрдэм судалгааны өгүүллийг уншиж байхдаа Монголын Майдар эргэх ёслолын тухай хэсгийг уншиж аваад сонирхоод ютүбээс тэрэнтэй холбоотой бичлэгийг олж үзэв. Тэргэнд нь Майдар бурхны шүтээн, ногоон морийг залан лам нарын хөгжим дуугарч буй цувааны араас нь бужигнаж байсан түмэн хүмүүсийг харахад 2016 онд солилцоогоор сурч байхдаа ШУТИС-ын оюутны байрны өмнөд байдаг Дашчойлин хийдийн орчимд үзэж байсан тэр цуваа санаанд минь оров. Таван жилийн өмнөх тэр бичлэгийг хайгаад үзсэн чинь яг тэр Майдар эргэх ёслол мөн байлаа.

얼마 전 대학원 수업 과제 논문 작성을 위해 존경하는 이평래 교수님의 논문을 읽던 중 몽골의 미륵제에 대한 내용을 읽고 관심이 생겨 유투브에서 관련 영상을 찾아보았다. 수레에 미륵불상과 녹색 말을 안치하고 라마승들이 악기를 연주하는 행렬 주위로 수많은 사람들이 북적이는 모습을 보자 2016년 교환학생 시절 몽골과학기술대 기숙사 앞 다쉬초일링(Dashchoiling) 사원 앞에서 보았던 그 행렬이 문득 떠올랐다. 5년 전 영상을 찾아보니 다름 아닌 미륵제가 맞았다.

Тухайн үед би ер нь Монголын буддын шашны тухай мэдлэггүй байсан бололтой. Харин одоо Монгол Ардын аман зохиол гэсэн мэргэжлээр суралцаж буй магистрын хувьд, дэлхийн сайн мэдээний авралын зарын ажилд жоохон ч гэсэн хувь нэмрээ оруулмаар итгэгчийн хувьд, цаашдаа насаараа Монголын соёл, угсаатны зүй, аман зохиолыг судлах гэж буй нэг хүний хувьд Монголын шашны тухай ойлголт нь хэдэн ч удаа онцлоод хэтрэхгүй болно. Монголын шашны тухай ойлгохын төлөөх материалыг цуглуулъя хэмээн бодож Монголчуудын үйлддэг, ойлгодог Майдар эргэх ёслолын тухай богино мэдээллийг орчуулж үзлээ.

당시에는 몽골의 불교에 대한 지식이 아예 없다시피 했다. 하지만 지금 몽골의 구비문학을 전공하는 대학원생으로서, 세계 선교에 조금이라도 힘을 보태고자 하는 기독교인으로서, 앞으로 평생 몽골의 문화와 민속, 구비문학을 공부하고자 하는 사람으로서 몽골의 종교에 대한 이해의 중요성은 몇 번을 강조해도 지나치지 않을 것이다. 몽골 불교에 대한 이해를 위한 자료 축적의 일환으로 몽골인들이 행하고 인식하는 미륵제에 대한 짧은 글을 번역해 보았다.



촬영날짜: 2016년 5월 9일


 

Майдар эргэх ёслол

미륵제(彌勒祭)

Майдар бурхан нь Буддагийн ирээдүйн дүр бөгөөд энэ орчлонд Буддагийн үе дуусмагц Майдар бурханы үе эхэлнэ хэмээн үздэг. Майдар эргэх ёслол гэдэг нь Майдар бурхан залран ирж эх болсон зургаан зүйл хамаг амьтны тусын тулд тэдний амар амгалан оршихыг бэлгэдэн ач ивээлээ хайрлаж буйг харуулсан шашны зан үйл юм. Энэ ёслолд хоёр долоо хоног орчим бэлддэг. Хоёр дугуйтай тэргэнд Майдар шүтээнээ залан хийд тойрон гороо хийхэд бэлэн болгодог. Шүтээний өндөр нь газраас найман тохойноос багагүй байх ёстой. Тэргэнд мод цаасаар хийсэн ногоон өнгийн морь, зааныг хөллөж, нуруунд нь чандмань эрдэнийн дүрсийг зална.

미륵불(彌勒佛)은 부처의 미래불(未來佛)로 속세에서 부처의 시대가 끝나자마자 미륵불의 시대가 시작된다고 본다. 미륵제란 미륵불이 하생(下生)하여 육도중생(六道衆生)을 이롭게 하기 위해 이들이 평화롭게 살도록 점지하며 은혜를 베푸는 것을 구현하는 종교 제의이다. 본 제의를 약 2주동안 준비한다. 이륜수레에 미륵불상을 안치하여 사원을 돌며 범패(梵唄)를 올리면 준비가 끝난다. 불상의 높이는 땅에서 여덟 자 이상이어야만 한다. 수레에 나무와 종이로 만든 녹색 말과 코끼리의 상을 메고, 여의보주(如意寶珠; चिन्तामणि; cintāmaṇi) 형상을 안치한다.

Майдар эргэх өглөө, лам нар ердийнхөөрөө хурлаа эхэлж, хурлын дараа хийдийн хамба лам хоёр гурван ширээт ламын хамт Майдар бурханы алтадсан хөргийг дуганаас гаргаж, бусад лам нар Майдар бурхны таван аймаг номыг авч ирж бурхны өмнө зална. Дараалах лам нар хүж арц асаан, төрийн долоон эрдэнэ, өлзийт найман тахил, таван хүсэл зэргийг тэргэнд залсан Майдар бурхны өмнө өргөнө. Үүгээр Майдар эргэх ёслол эхэлнэ.

미륵제를 올리는 아침 라마승들은 평소와 같이 법회를 시작하고, 법회를 마친 후 사원의 주지승(住持僧)은 두 세명의 장로(長老)와 함께 미륵불의 형상을 도금한 초상을 사원에서 꺼낸다. 다른 라마승들은 미륵불의 다섯 불경을 가져와 불상 앞에 안치한다. 다음 순번의 라마승들은 분향을 피우고 칠보(七寶)와 팔길상(八吉祥), 오개(五蓋)등을 수레에 안치하여 미륵 보살 앞에 올린다. 이렇게 미륵제가 시작된다.

Зэрэг дэвээрээ жагссан лам нар хос хосоороо лавай, цан, хэнгэрэг, бишгүүр, ганлин бүрээ, үхэр бүрээ зэргийг дуугарган явна. Мөн нэг лам хонх дуугаргаж, өөр нэг лам Майдар бурхны шар шүхрийг тус тус барин цувран явна. Түүний араас Майдар бурхны тэрэг дагалдан явах ба хорь орчим лам морины цулбуур, тэргэнд уясан татлага оосрыг мөрөндөө эгэлдэргэлэн тэргийг чирдэг. Тэрэгний араас хоёр бүрээч лам, бусад лам нар дагалдан явна. Майдар бурхан тэргийг баруун тийш нар зөв эргүүлэн хөгжмийн зөөлөн аянд хийдээ тойрч хөдөлнө. Хөдөлгөөн нь удаан, зааны явдал шиг байх ёстой. Тийнхүү явсаар хийдийн хойд хаалган дээр ирэхэд лам нар хангай дэлхийд ном уншиж, балин өргөнө. Дараа нь түр завсарласны дараа лам нар Майдарын тэргэн дээр эргэн цугларч аз жаргал, ариун ёсны ерөөл номыг хурна. Хурал өндөрлөхөд тэргийг дахин хөдөлгөж, хийдийн зүүн хаалганы дэргэд ирж, шүтээнээ өмнө зүг хандуулан Майдарын таван номыг хурдаг. Дараа нь цуваа тэндээс хөдөлж хийдийн гол хаалгаар орж гол сүмийн үүдэнд ирнэ. Энд Майдарын ерөөл хурж, үүгээр Майдар эргэх ёслол өндөрлөдөг. Шүтээнээ тэргэнээс авч гол сүмдээ залах ба бусад хэрэглэсэн зүйлсийг байр байранд нь буцаан тавина.

 직위순으로 열을 지은 라마승들은 짝을 지어 둥까르(나각), 징, 북, 비쉬구르(唢吶; Suona), 깡링(Kangling), 둥첸(Dungchen; Dharma Trempet) 등의 악기를 연주하며 간다. 또한 한 라마승이 종(Ghanta)을 울리고 다른 한 라마승이 미륵 보살의 ‘노란 양산’을 각각 들고 줄지어 간다. 그 뒤로 미륵불의 수레가 따라가며 약 스무 명의 라마승이 말의 고삐와 수레에 묶은 밧줄을 어깨에 두른 채로 수레를 끈다. 수레는 서쪽을 향해 시계 방향으로 돌며 악기의 부드러운 향연과 함께 사원을 돌며 이동한다. 이동걸음은 느린 코끼리의 것과 같아야 한다. 그렇게 계속 가다가 사원 북문에 도달하면 라마승들은 산천초목 세상을 향해 불경을 외우며 제물을 올린다. 그 후 잠시 휴식을 가진 뒤 라마승들은 수레 주위로 모여 행복과 정결을 위한 축원의 불경을 외운다. 법회를 끝마치면 수레를 다시 끌어 사원 동문 앞에 도착하여 불상을 남쪽을 향해 두고 미륵의 다섯 불경을 외운다. 그리고는 행렬은 다시 이동하여 사원의 중문으로 들어가 중앙 사원 대문에 도착한다. 여기서 미륵 축원을 드린 후 이렇게 미륵제가 마무리된다. 불상을 수레에서 내리고 중앙 사원에 안치하며 그 외 사용한 물품들을 각각의 건물에 되돌려 놓는다.

Майдар дуганы ногоон морь: Занабазарын нэрэмжит дүрслэх урлагийн музей өнгөрсөн хавар “Ногоон морь” нэртэй галерейтай болжээ. Энд зураач уран бүтээлчдийн үзэсгэлэн ээлжлэн гарч байдаг ч солигддоггүй ганц үзмэр нь ногоон морьтой Майдарын тэрэг юм. “Буддын шашны ёсоор замбуулинд “Сайн цагийн 1000 бурхан” ээлжлэн залрах домогтой. Эдүгээ дөрөв дэх бурхан Шагжамунийн үе бөгөөд ирээдүйд Майдар бурхан залрах юм. Хүний ертөнцийн зовлон бэрхшээлийг нимгэлэхээр айлчлан ирэх Майдар бурханыг урин залж жил бүрийн хаврын сайн өдөр хүрээ, хийдийн гадна захаар тойрч эргэдэг эртний уламжлал тогтсон ажээ.

미륵사원 녹마(綠馬): 자나바자르(Zanabazar) 기념 미술박물관에는 “녹마”라는 이름의 전시관이 있다. 여기에는 화가들의 전시회가 번갈아 열리지만 교대되지 않는 유일한 전시품이 바로 녹마가 달린 미륵 수레이다. 불법에 따르면 속세는 “호시절 천불(好時節 千佛)”이 차례로 성불(成佛)한다는 전설이 있다. 현겁(賢劫) 은 네번째 부처인 석가모니의 시대로 미래에는 미륵불이 성불한다는 것이다. 속세의 고통이 덜어질 때 강림할 미륵불을 모시어 매년 봄 길일에 사원 외곽을 도는 고대 전통이 뿌리를 내리게 되었다고 한다.

1686 онд төв, халх, баруун Монголын хаад ноёд, хувилгаад “Хүрэн бэлчир” гэдэг газарт цугларч, найрамдлын их хуралдааны дараа шашны эл зан үйлийг эхлүүлсэн түүхтэй. Үүнээс хойш халхын олон хийдэд Алтан Майдарыг ногоон  морь бүхий дөрвөн дугуйтай тэргэн дээр залж, хийдийн гадна талаар тойрч, эргэдэг заншилтай болжээ. Их Хүрээнд Богд Жибзундамба хутагтын санаачилгаар Жадаран аймгийн хамба Лувсанхайдав Майдарын дуганыг бүтээсэн үеэс “Хүрээ Майдар” эргэх ёслолыг 1834-1936 онд 103 удаа тасралтгүй үйлджээ.

1686년 티벳, 할하, 서몽골의 왕실 일가, 귀족, 코빌간(Quvilgaan; 活佛; 활불)들이 “후렝 벨치르(Hureng belchir)”라는 곳에 모여 우호를 다지는 대회의를 가진 후 이 미륵제를 거행한 바 있다. 그 이후로 할하의 많은 사원에서 황금미륵을 목마가 달린 사륜 수레에 안치하고 사원 외곽을 도는 풍습이 생겼다고 한다. 이흐 후레(현 올란바타르)에서 [벅드 칸] 젭준담바 호톡토(활불)의 제의로 자다란 아이막의 주지승 롭상하이답(Luvsankhaidav)이 미륵사를 건립한 이래 “후레 미륵”제를 1834-1936년 103년간 연이어 행했다.

Майдарын дуганд хэрэглэж байсан ногоон морины эх баримал эдүгээ “Ногоон морь” галерейд хадгалагдаж байна. Энэ бүтээлийг 1999 онд Нидерланд улсад болсон “Dancing demons of Mongolia” үзэсгэлэнд оролцуулжээ. Үзэсгэлэнг зохион байгуулагч энэ үзмэрийг сонирхон судалж, XX зууны гэрэл зургаас эх авч, “Ногоон морь” галерейд буй Майдарын тэргийг бүтээн 2000 оны есдүгээр сард Дүрслэх урлагийн музейд бэлэглэжээ. Ногоон морьт тэргийг Сибирийн царс модоор Амстердамын Урлагийн академийн сийлбэр, мужааны ангийн оюутнууд урлаж, үзэсгэлэнгийн нээлтэд оролцсон. Дээрхийн гэгээн XIV Далай лам тэргэнд залсан Майдар бурханыг шүншиглэсэн түүхтэй.

 미륵사에서 사용했던 녹마 조각 원본이 현재 “녹마” 전시관에 보관되고 있다. 이 조각품을 1999년 네덜란드에서 열린 “Dancing demons of Mongolia” 전시회에 출품하였다. 전시회 주최자는 이 전시품에 관심을 가지고 연구하여 20세기 영인본을 따 “녹마” 전시관에 있는 미륵불 수레를 만들어 2000년 9월에 미술관에 헌정하였다. 암스테르담 예술아카데미 조각∙목공학과 대학생들이 시베리아 떡갈나무로 녹마 수레를 공작하여 전시회 개회식에 출품하였다. 14대 (現)달라이 라마 텐진가초도 수레에 안치한 미륵불을 신성시한 바 있다.

Эх сурвалж: Монгол орны лавлах

출처: 몽골안내서